Cumhurbaşkanlığı Erişilebilirlik Genelgesi Nedir? (2025 / 10 Sayılı Genelge Rehberi)

Cumhurbaşkanlığı Erişilebilirlik Genelgesi Nedir?

2025 / 10 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, dijital erişilebilirlik konusunda Türkiye’de atılan en önemli adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bu yasal düzenleme, kamu kurumlarından özel sektöre kadar birçok yapının dijital hizmetlerini herkes için erişilebilir hale getirmesini hedefliyor. Özellikle web siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden sunulan hizmetlerin, engelli bireyler dahil tüm kullanıcılar tarafından eşit şekilde kullanılabilmesi artık daha kritik bir konu haline geldi.

Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Genelgesi olarak da bilinen düzenleme, kurumların yalnızca teknik uyumluluğa değil, kullanıcı deneyimine de odaklanmasını zorunlu kılıyor. Çünkü dijital erişilebilirlik artık yalnızca bir tercih değil; kamusal hizmetlere erişim hakkının doğal bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Cumhurbaşkanlığı erişilebilirlik genelgesi kapsamında; görme, işitme, fiziksel veya bilişsel farklılıklara sahip bireylerin dijital platformları bağımsız şekilde kullanabilmesi amaçlanıyor. Bu nedenle internet sitelerinde ekran okuyucu uyumluluğu, yeterli renk kontrastı, klavye ile gezinme desteği ve erişilebilir form yapıları gibi birçok kriter önem kazanıyor.

Aynı zamanda bu yasal düzenleme, kurumların dijital dönüşüm süreçlerine de doğrudan etki ediyor. Çünkü erişilebilir olmayan bir web sitesi ya da mobil uygulama, kullanıcı deneyimini olumsuz etkilediği gibi kurumsal itibar açısından da risk oluşturabiliyor.

Genelgenin Amacı ve Kapsamı

Türkiye’de dijitalleşme süreci hız kesmeden devam ederken, sunulan çevrimiçi hizmetlerin toplumun her kesimi için eşit derecede ulaşılabilir olması artık en büyük önceliklerden biri. Bu noktada yürürlüğe giren düzenlemenin asıl odağı, internetin uçsuz bucaksız dünyasını fiziksel veya bilişsel farklılıkları gözetmeksizin herkesin kullanımına açmaktır. Kapsam bakımından detaylıca incelendiğinde, bu genelgenin sadece bakanlıkları veya temel kamu kurumlarını değil; yerel yönetimleri, kamuya doğrudan hizmet veren çeşitli organizasyonları ve geniş kitlelere hitap eden e-devlet entegrasyonlu yapıları da doğrudan bağladığını görüyoruz. Temel gaye, karmaşık web arayüzlerinden mobil uygulamalara, online ödeme ekranlarından randevu sistemlerine kadar her bir dijital varlığı tam anlamıyla kapsayıcı bir standarda çekmek. Teknolojide fırsat eşitliğini tesis etmek, sadece kâğıt üzerinde kalan bir kural değil, modern ve gelişmiş bir toplum olmanın vazgeçilmez bir adımıdır.

Genelgenin Temel Amaçları

Bu kritik yasal adımın arkasında, teknolojinin birleştirici gücünü herkes için ulaşılabilir kılmak yatıyor. Düzenlemenin öne çıkan hedeflerini şu şekilde özetleyebiliriz:

• Tam Kapsayıcılık: İnternet üzerindeki her türlü bilgi, hizmet ve dijital ürünün, hiçbir teknik veya tasarımsal engele takılmadan, anında ve doğrudan erişilebilir bir yapıda sunulmasını garanti altına almak.
• Sosyal Adaleti Tesis Etmek: Gündelik hayatın artık tam kalbinde yer alan dijital dünyada, kesintisiz bir ayrımcılıkla mücadele stratejisi yürüterek dezavantajlı grupların sosyal, eğitim ve ekonomik alanlardan dışlanmasını kesin olarak önlemek.
• Bağımsız Kullanım Hakkı: Web sitelerinin ve mobil uygulamaların yazılım mimarisini; engelli bireyler, yaşlılar ve teknolojiye erişimde zorluk çeken herkesin hiç kimseden yardım almadan, bağımsız bir şekilde kullanabileceği evrensel tasarım ilkelerine göre baştan şekillendirmek.
• Kaliteyi Standartlaştırmak: Kurumların dijital altyapılarında dijital erişilebilirlik kriterlerini birer zorunluluk haline getirerek, uluslararası normlara uygun, çok daha modern ve kullanıcı odaklı bir internet sistemi inşa etmek.

Kimleri Kapsıyor?

Yayımlanan yasal düzenleme, devletin dijital ayak izinin bulunduğu her noktada doğrudan bağlayıcı bir rol üstleniyor. Bakanlıklar ve hükümet kurumları başta olmak üzere kurumların erişilebilirlik çalışmalarında yasal süreç başlamış durumda. Çalışmalar yalnızca belirli bir hizmet kanalını değil, çok geniş bir ekosistemi hedef alarak dijital dönüşümün standartlarını en baştan yazıyor. Bu standartlar, vatandaşın tek bir tıkla veya ekran dokunuşuyla hizmetlere tamamen eşit şartlarda ulaşabilmesi için titizlikle kurgulandı. Peki, bu zorunlu kapsayıcılık rüzgarı tam olarak hangi yapıları ve dijital varlıkları ilgilendiriyor? İşte web siteleri ve mobil uygulamaların erişilebilirliği genelgesinde kapsama altına giren sektörler:

• Kamu kurumları ve kuruluşları,
• Üniversiteler, 
• Belediyeler, 
• Kamu iktisadi teşebbüsleri, 
• Belediyeye ait şirket, işletme ve iştirakler, 
• Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, 
• Bankalar, 
• Özel hastaneler, 
• Milli Eğitim Bakanlığı izniyle açılan özel öğretim kurumları, 
• 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki karayolu taşıtları, yolcu gemileri, demir yolu ve hava yolu ile yolcu taşıma hizmeti sunan özel kuruluşlar, 
• Kültür ve Turizm Bakanlığından işletme belgesi alan A Grubu acenteler, elektronik haberleşme sektöründe hizmet sunan ve 200.000’in üzerinde abonesi bulunan işletmeciler
• 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında elektronik ticaret yapan hizmet sağlayıcılar 

Yasal Dayanaklar ve Uluslararası Standartlar

İnternetin herkes için engelsiz ve özgür bir alana dönüşmesi, yalnızca kurumsal bir iyi niyet göstergesi değil; arkasında çok güçlü hukuki bağlayıcılığı olan evrensel bir zorunluluktur. Ülkemizde atılan hukuki adımlar ve dünyadaki gelişmiş standartlar, dijital ekosistemin hangi kurallara tabi olması gerektiğini şeffaf ve sarsılmaz bir çerçeveye oturtuyor. Bu dönüşümün hem yerel hem de global ayağında, markaların ve devlet kurumlarının referans aldığı çok kritik metinler bulunuyor. 

Türkiye’deki Yasal Dayanaklar

Türkiye’de dijital alanların herkes için eşit hale getirilmesi, iyi niyetli bir tavsiyeden ziyade kesin hukuki kurallara ve bağlayıcı metinlere dayanır. Kurumların uymakla yükümlü olduğu ve dijital kapsayıcılığı güvence altına alan temel kanun ve yasal düzenlemeler şöyledir: 

• 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun: Türkiye'de engelli haklarının korunması ve ayrımcılığın önlenmesinin temelini oluşturan bu yasa, fiziksel mekanlar kadar bilgi ve iletişim teknolojilerinin de istisnasız herkesin kullanımına uygun hale getirilmesini emreder.
• 2025/10 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi: Kamu kurumları ve özel sektörün web siteleri ile mobil uygulamalarının erişilebilir olmasını zorunlu kılan, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren en güncel ve dönüştürücü yasal adımdır.
• BDDK Bankacılık Hizmetlerine İlgili Yönetmelik: Finansal hizmetlerin engelli, yaşlı veya kısıtlı kullanıcılar tarafından bağımsızca kullanılabilmesi için bankaların web sitelerine, internet bankacılığı arayüzlerine ve mobil şubelerine getirilen özel standartları kapsar.
• Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi (CRPD): Türkiye’nin de imzalayarak iç hukukuna dahil ettiği bu uluslararası antlaşma, dijital teknolojilere ve internet ekosistemine eşit şartlarda erişimi devredilemez bir insan hakkı olarak kabul eder.

Uluslararası Standartlar ve Referanslar

Dijital dünyanın sınırları olmadığı için, yerel yasalar gücünü ve teknik altyapısını her zaman küresel standartlardan alır. İnternetin evrensel olarak kapsayıcı olmasını sağlayan ve ülkemizdeki mevzuatlara da yön veren o temel düzenlemelere referans olarak şunları verebiliriz:

• İnternet standartlarını belirleyen en üst düzey bağımsız organizasyon olan W3C (World Wide Web Consortium), tüm dünyada web mimarisinin hiçbir kullanıcıyı dışarıda bırakmayacak şekilde nasıl kodlanması ve tasarlanması gerektiğine dair evrensel kuralları koyar.
• Dijital erişilebilirliğin dünyadaki değişmez anayasası olarak kabul edilen WCAG 2.2 (Web Content Accessibility Guidelines), yani dilimizdeki resmi karşılığıyla Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu, web sitelerinin engelsiz sayılabilmesi için yazılımdan tasarıma kadar geçmesi gereken tüm testleri ve kriterleri belirler.
• Avrupa pazarına sunulan bilgisayar, işletim sistemi, e-ticaret sitesi veya mobil uygulama gibi her türlü dijital ürünün erişilebilir olmasını katı bir yasal şarta bağlayan Avrupa Birliği Erişilebilirlik Yasası (European Accessibility Act), kıta çapında iş yapan tüm markalar için zorunlu bir pazar standardı oluşturur.
• Amerika Birleşik Devletleri'nde sivil hakları korumak amacıyla hayata geçirilen ve günümüzde fiziksel mekan sınırlarını aşıp dijital platformlarda da kapsayıcılığı zorunlu kılan ADA (Americans with Disabilities Act), tüm dünyadaki kapsayıcılık mevzuatlarına güçlü bir emsal ve ilham kaynağı olmaya devam etmektedir.

Kurumların Yükümlülükleri: Ne Yapmak Zorundasınız?

Yasal düzenlemeler ve yayımlanan genelgeler artık kurumlar için sadece iyi niyetli bir tavsiye değil, harfiyen uygulanması zorunlu net bir eylem planı sunuyor. Peki, bu büyük dijital dönüşüm sürecinde kurumların ve markaların, sorumlulukları neler? Hedef kitlenizle aranızdaki engelleri kaldırmak ve yasal yaptırımlardan korunmak için dijital platformlarınızı baştan aşağı gözden geçirmeniz şart. 

Temel Zorunluluklar 

Kullanıcıların dijital kanallarda herhangi bir fiziksel veya bilişsel engele takılmadan işlem yapabilmesi için yerine getirilmesi gereken temel adımlar oldukça net sınırlarla çiziliyor:

• İster kamu kurumu ister özel sektör temsilcisi olun, ana önceliğiniz tüm platformlarınızda kesintisiz bir dijital hizmetlerin erişilebilirliği standardı yakalamaktır. Hiçbir kullanıcı online işlemlerden veya bilgi alma hakkından mahrum bırakılamaz.
• Ekran okuyuculara, sesli komut sistemlerine ve sadece klavye kullanımına tam uyum sağlayan, modern normları karşılayan bir web siteleri erişilebilirliği altyapısı kurmak yasal bir mecburiyettir.
• Akıllı telefonların gündelik hayatımızı yönettiği bu çağda, kapsayıcılığı yalnızca masaüstü sürümlerle sınırlı tutamazsınız; menülerden ödeme adımlarına kadar mobil uygulamaların erişilebilirliği konusunda da engelsiz bir kullanıcı deneyimi sunmak zorundasınız.
• Görsellere doğru alternatif metinler girmek, videolara senkronize altyazı eklemek ve indirilebilir dokümanları okunabilir formatlarda sunmak gibi detayları içeren erişilebilir içerik üretimi, günlük operasyonlarınızın standart bir rutini haline gelmelidir.

Minimum Uyum Gereksinimleri

Süreci teknik olarak doğru yönetmek ve bu yasal zorunlulukları yerine getirirken baz almanız gereken asgari yazılım standartları ise şunlardan oluşuyor:

• Arayüz çizimi aşamasının daha en başından itibaren; doğru renk kontrastları, rahat okunabilir tipografi ve mantıksal hiyerarşi gibi unsurları merkeze alan evrensel bir erişilebilir tasarım stratejisi benimsenmelidir.
• Sitenizin global çapta tam engelsiz kabul edilebilmesi için kod yapısının WCAG uyumluluğu testlerinden başarıyla geçmesi ve yazılım hatalarından arındırılması şarttır.
• Dijital denetimlerde sınıfta kalmamak adına, en kritik bariyerleri ortadan kaldıran ve olmazsa olmaz kabul edilen Kontrol Listesi - A Seviyesi kriterlerinin istisnasız olarak tüm sayfalarda karşılanması gerekmektedir.

Teknik Gereksinimler: Neler Değişecek?

Yasal uyumluluk ve kapsayıcı bir dijital platform oluşturmanın yolu, perde arkasındaki kod mimarisini doğru kurgulamaktan geçiyor. Sitenizin veya uygulamanızın arayüzü görsel olarak ne kadar kusursuz görünürse görünsün, altyapı erişilebilirlik standartlarını karşılamıyorsa aslında kullanıcılar için aşılması güç dijital engeller yaratıyorsunuz demektir. İşte bu noktada, yazılım ve tasarım ekiplerinin çalışma rutinlerinde köklü değişimler yaşanması kaçınılmaz. Peki, yeni dönemde geliştiricilerin masasında hangi başlıklar öncelikli olacak? 

Web ve Mobil İçin Teknik Standartlar

Global normları yerel uygulamalara entegre ederken yazılım ekiplerinin uyması gereken bazı temel kurallar mevcuttur:

• Dijital kapsayıcılığın sınırlarını belirleyen WCAG 2.2 kriterleri, hem web sitelerinin hem de mobil uygulamaların geçmesi gereken en güncel teknik testleri barındırır. Yeni kodlama süreçleri tamamen bu metriklere göre şekillenmek zorundadır.

• Fare veya dokunmatik ekran kullanamayan bireyler için sistemde tam bir navigasyon özgürlüğü sağlayan klavye erişimi, ana menülerden form doldurma işlemlerine kadar her noktada kusursuz çalışmalıdır.

• Görme zorluğu yaşayan veya renk körlüğü olan kullanıcıların içerikleri rahatça okuyabilmesi adına, arka plan ile metinler arasında yasal sınırları karşılayan bir renk kontrastı oranının mutlaka yakalanması şarttır.

• Dinamik web içeriklerinin ve karmaşık arayüz bileşenlerinin (linkler, butonlar vb.) ekran okuyucular tarafından doğru algılanıp yorumlanabilmesi için ARIA (Accessible Rich Internet Applications) etiketlerinin kod bloğuna eksiksiz entegre edilmesi önemli bir teknik mecburiyettir.

Kullanıcı Deneyimi ve Erişilebilirlik Araçları

Teknik iyileştirmelerin gerçek dünyada tam olarak karşılık bulabilmesi için, engelli bireylerin gündelik hayatta kullandığı yardımcı teknolojileri çok iyi anlamak ve sistemlerinizi bu yazılımlara entegre etmek şarttır. Aynı zamanda, arayüzlerinizin bu teknolojilerle uyumunu ölçecek doğru test ve denetim araçlarını da sürece dahil etmeniz gerekir:

• Apple ekosisteminin yerleşik ekran okuyucu yazılımı olan VoiceOver, görme engelli kullanıcılar için hayati bir yardımcı teknolojidir. Web sitenizin veya uygulamanızın, kullanıcıların dünyayla bağını kuran bu asistanla pürüzsüz bir şekilde iletişim kurması yasal bir zorunluluktur.
• Benzer şekilde, Android akıllı cihazlarda ekrandaki metinleri sese dönüştüren ve bağımsız kullanımı mümkün kılan temel yardımcı teknoloji TalkBack sistemidir. Mobil uygulamalarınızın bu ekran okuyucuyla kayıpsız çalışması, erişilebilir bir deneyim sunmanın kilit noktasıdır.
• Tasarım aşamasında renk tonlarının evrensel standartlara uyup uymadığını matematiksel olarak analiz eden WebAIM Contrast Checker gibi asıl test araçları, arayüzdeki kontrast hatalarını daha kodlama bile başlamadan net bir şekilde tespit etmenizi sağlar.
• Dijital varlıklarınızın genel erişilebilirlik skorunu denetleyen, yazılım kodlarındaki eksikleri bulup uyum sürecini uçtan uca otomatize eden yenilikçi çözümler (örneğin WeAccess gibi platformlar), markaların yasal test ve denetim süreçlerini sıfır hatayla yönetmesini sağlayan en güçlü araçlardır.

Süreler, Uyum Takvimi ve Geçiş Süreci

Dijital dünyadaki erişilebilirlik çalışmaları, kurumlara yepyeni sorumluluklar yüklerken aynı zamanda belirli bir zaman çizelgesine de uymayı zorunlu kılıyor. Sadece teknik altyapıyı güncellemek değil, bu güncellemeleri yasal mercilerin belirlediği takvim doğrultusunda hatasız bir şekilde hayata geçirmek büyük önem taşıyor. Özellikle kapsayıcılık standartlarını net bir çerçeveye oturtan 2025 / 10 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, dijital varlıkların yeniden yapılandırılması için sınırları çok net çizilmiş, aşamalı bir yol haritası sunuyor. Markaların ve kamu kurumlarının idari bir yaptırımla veya itibar kaybıyla karşılaşmamak adına bu takvimi yakından takip etmesi, proaktif bir strateji geliştirmesinin ilk ve en önemli şartıdır.

Düzenlemenin resmi makamlarca yayımlanmasıyla birlikte başlayan hareketli süreçte, sektör temsilcilerinin en çok odaklandığı konuların başında doğal olarak kesin yürürlük tarihi geliyor. Söz konusu genelge, 21 Haziran 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun koyucu, devasa web platformlarının ve mobil uygulamaların böylesine kapsamlı bir teknik revizyondan geçmesinin bir gecede gerçekleşemeyeceğinin bilincindedir. Bu sebeple kurumlara, yazılım mimarilerini baştan aşağı düzenleyebilmeleri için makul ve uygulanabilir bir geçiş süresi tanımlanmıştır. Belirlenen bu zaman dilimi içerisinde; mevcut platformların uluslararası erişilebilirlik standartlarına göre detaylıca taranması, eksiklerin listelenmesi ve gerekli kod güncellemelerinin yapılarak canlı testlerin tamamlanması beklenmektedir. 

Kapsama altına giren kurum ve kuruluşlardan e-ticaret sektörünün iki yıllık bir uyum süreci mevcutken; diğer kurum ve kuruluşların 21 Haziran 2026’ya kadar erişilebilirlik çalışmalarını tamamlamaları beklenmektedir.

Genelge kapsamında belirtilen resmi takvim işlemeye devam ederken zaman kaybetmeden mevcut durum analizlerini başlatmak en mantıklı adımdır. Zamanında, stressiz ve planlı atılan adımlar, sizi sadece ağır yasal risklerden korumakla kalmaz; aynı zamanda markanızı dijital dünyada gerçekten kapsayıcı, öncü ve herkes tarafından engelsizce kullanılabilen saygın bir noktaya konumlandırır.

Denetim, İzleme ve Komisyonlar

Bir yasal düzenlemenin gerçekten toplumsal bir dönüşüm yaratabilmesi, sadece kuralların yazılmasına değil, sahadaki denetim gücüne ve şeffaflığına bağlıdır. Cumhurbaşkanlığı genelgesi de bu gerçeği merkeze alarak, dijital kapsayıcılığı kurumların inisiyatifine bırakmayan çok sıkı bir kontrol ağı kuruyor. 

Denetim Süreci Nasıl İşleyecek?

Web sitelerinizin veya mobil uygulamalarınızın "bizce yeterince engelsiz" olması artık geçerli bir kriter değil. Yeni dönemde, devletin belirlediği standartlara uyum çok daha sistematik, şeffaf ve kesinlikle ölçülebilir bir formata taşınıyor. Bu yapının tam kalbinde, kesintisiz bir erişilebilirliği izleme pratiği yer alıyor. Kurumların dijital platformları sadece ilk yayına alındıkları dönemde değil, yılın belli periyotlarında düzenli çapraz kontrollere tabi tutulacak. Kurulan bu dinamik izleme mekanizması, sisteme sonradan eklenen bir içeriğin standartları bozup bozmadığından tutun da, arka planda çalışan kod mimarisindeki anlık bir hataya kadar her türlü dijital engeli anında tespit edecek. Kısacası, denetimler bir defaya mahsus geçilmesi gereken bir sınavdan ziyade, dijital varlığınızın yayında kaldığı her saniye devam eden bir kalite güvence süreci olarak işleyecek. 

Görevli Kurullar 

Devasa bir dijital ekosistemin denetimini adil, tarafsız ve tamamen teknik mevzuata dayalı bir zeminde yürütebilmek için yetki sınırları net olarak çizilmiş özel organlar görevlendiriliyor. Süreci doğrudan yönetecek yetkili kurullar şunlardır:

• İzleme Komisyonu: Dijital platformların genelge standartlarını karşılayıp karşılamadığını doğrudan kontrol eden, süreci Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafında yöneten, sistemin denetim filtresini oluşturan ekiptir.
• İnceleme Komisyonu: Kurumların kendi bünyelerinde oluşturması gereken ve dijital platformları yasal mevzuata uygun bir şekilde analiz edip Bakanlık tarafına raporlaması gereken komisyondur.
• Danışma Komisyonu: Hızla gelişen yeni nesil teknolojilerin mevzuata entegrasyonunda, kurumların teknik süreçlerde yaşadığı kafa karışıklıklarını gidermede ve erişilebilirlik standartlarını daima evrensel normlarda tutmada vizyoner bir rehber rolü üstlenen bilimsel ve stratejik kuruldur.

Yaptırımlar ve Uyum Sağlamayan Kurumları Ne Bekliyor?

Dijital erişilebilirlik sürecinde yöneticilerin ve marka sahiplerinin en çok merak ettiği konuların başında doğal olarak işin ceza boyutu geliyor. Her şeyden önce, dijital dünyayı herkes için engelsiz bir alana dönüştürmek, devletin ve hizmet sağlayan organizasyonların vatandaşlarına karşı taşıdığı tartışılmaz bir kamu sorumluluğu olarak kabul edilmelidir. Ancak işin sadece etik veya bürokratik bir tavsiye boyutunda kalmadığını, hukuki zeminin uygulamada giderek sertleştiğini net bir şekilde görmek gerekiyor.

Genelgenin kendi metnine teknik olarak baktığımızda, geçiş sürecinde uyum sağlamayan kurumlar için anında kesilecek doğrudan bir idari para cezası veya spesifik bir mali yaptırım maddesi ilk etapta göze çarpmıyor. Bu durum, piyasada yanlış bir algı yaratarak bazı yöneticileri tehlikeli bir rehavete sürükleyebilir. Ancak süreçteki asıl risk, yetkili komisyonların periyodik olarak hazırlayacağı negatif denetim sonuçları ile şekilleniyor. Standartları karşılamayan platformlar, dolaylı yoldan ayrımcılık suçu işlemiş sayılarak diğer resmi kurumların doğrudan hedefine giriyor.

Bu durumun ciddiyetini kanıtlayan en somut ve sarsıcı örnek ise çok yakın bir geçmişte yaşandı. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Kasım 2025'te engelli kullanıcılar için erişilebilir bir arayüz sunmayan popüler bir dijital içerik platformuna üst sınırdan devasa bir ceza kesti. İşin sektör açısından en çarpıcı tarafı ise, TİHEK'in bu tarihi cezayı keserken yasal dayanaklarının tam merkezine 2025/10 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ni oturtmuş olmasıydı.

Yani tablo aslında gün gibi ortada: Genelge metninde doğrudan bir fiyat etiketi olmamasına güvenenler, ayrımcılıkla mücadele eden farklı resmi kurumların keseceği çok daha ağır ve caydırıcı yasal yaptırımlar ile yüzleşmek zorunda. TİHEK’in bu güçlü emsal kararı, uyum sürecini ciddiye almayanları bekleyen faturanın ağırlığını ve ilgili genelgenin hukuki davalarda ne denli yıkıcı bir referans olacağını açıkça tescilledi. Dijital varlıklarınızı riske atmamak için ertelemek yerine aksiyon almak artık tek seçeneğiniz.

Erişilebilirlik Logosu ve Uyumun Belgelendirilmesi

Dijital platformlarınızı engelsiz hale getirmek, yasal bir zorunluluğu yerine getirmenin ötesinde vizyoner bir adımdır. Ancak bu yazılım güncellemelerinin ve teknik testlerin ardından aklınıza şu soru gelebilir: "Bu eforu hedef kitlemize ve resmi kurumlara nasıl kanıtlayacağız?" İşte tam bu noktada, sürecin en görünür adımlarından biri olan belgelendirme aşaması devreye giriyor. Sisteminizi evrensel standartlara uygun hale getirdiğinizde, bu başarıyı resmi olarak tescillemeniz hem marka itibarınız hem de yasal güvenliğiniz için kritik bir hamledir.

Titiz denetimlerden sıfır hatayla geçen ve hiçbir kullanıcıyı dijital sınırların dışında bırakmadığını kanıtlayan kurumlar, prestijli bir ödül niteliğindeki Erişilebilirlik Logosu kullanım hakkını resmi olarak elde eder ve web sitesi veya mobil uygulamalarda sergileyebilirler. Bunun için kurumların dijital platformlarını, 2025/10 sayılı Web Siteleri ve Mobil Uygulamalarının Erişilebilirliği konulu Genelge ile birlikte yayımlanan ve 31 farklı ilkede 122 maddeden oluşan “Kontrol Listesi – A”ya uyumlu hale getirmeleri gerekmektedir.

Sonuç: Kurumlar İçin Aksiyon Planı

Dijital dünyada "herkes için erişilebilirlik" artık uzak bir gelecek planı veya bir sosyal sorumluluk projesi değil; bugünün en somut ve kaçınılmaz yasal gerekliliğidir. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile netleşen bu yeni dönemde, kurumların sadece idari yaptırımlardan kaçınmak için değil, dijitalleşen dünyada hiçbir vatandaşı dışarıda bırakmamak adına kararlı adımlar atması gerekiyor. Süreç karmaşık görünse de doğru bir yol haritasıyla bu dönüşümü markanız için bir prestij kaynağına dönüştürebilirsiniz.

Yasal takvim işlemeye devam ederken, organizasyonunuzun dijital varlıklarını yeni döneme hazırlayacak stratejik aksiyon planı şu adımlardan oluşmalıdır:

• Mevcut web sitelerini analiz et: İlk iş olarak mevcut dijital envanterinizi masaya yatırın. Mevcut arayüzünüzdeki teknik engelleri, ekran okuyucu uyumsuzluklarını ve içerik hiyerarşisindeki hataları profesyonel bir gözle tespit ederek işe koyulun.
• WCAG 2.2 uyum kontrolü yap: Yazılım ve tasarım ekiplerinizin, küresel standart olan güncel kılavuzları birer anayasa gibi benimsemesini sağlayın. Tüm güncellemeleri bu teknik kriterleri temel alarak gerçekleştirin.
• Erişilebilirlik test araçlarını kullan: Süreç boyunca sadece tahminlere güvenmeyin. Hem otomatik tarama yapan yazılımları hem de manuel kontrol mekanizmalarını devreye alarak hata payını minimuma indirin.
• Mobil uygulamaları optimize et: Kapsayıcılığı sadece web siteleriyle sınırlı tutmayın. Kullanıcıların dünyayla bağını kuran mobil arayüzlerin, TalkBack ve VoiceOver gibi yardımcı teknolojilerle kusursuz bir iletişim kurduğundan emin olun.
• Denetim sürecine hazırlan: Tüm iyileştirmeleri tamamladıktan sonra, resmi komisyonlar tarafından yapılacak incelemelere karşı dökümantasyonunuzu hazır tutun. Belgelenmiş bir uyum süreci, kurumunuzu hem yasal risklerden korur hem de "erişilebilir" unvanını resmiyete döker.

Bu adımları birer birer hayata geçirmek, markanızı geleceğin dijital ekosisteminde güvenilir, şeffaf ve istisnasız herkes tarafından ulaşılabilir bir konuma taşıyacaktır. Unutmayın; dijitalde engelleri kaldırmak, sadece bir kod güncellemesi değil, bir vizyon meselesidir.