Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, web sitelerinin ve mobil uygulamaların erişilebilirlik standartlarına uygun hâle gelmesini sağlamak amacıyla hazırlandı. WCAG 2.2 standardını esas alan bu düzenleme, kamu kurumlarının ve özel sektörün dijital içeriklerini başta engelli bireyler olmak üzere herkes için erişilebilir kılmayı hedefliyor.
Genel tanım ve kapsam
Web sitelerinin ve mobil uygulamaların erişilebilirliği
Web sitelerinin ve mobil uygulamaların erişilebilirliği, dijital dünyada dijital kapsayıcılığın ve dijital dönüşüm hedeflerinin temel taşını oluşturuyor. Bu erişilebilirlik; başta engelli bireyler olmak üzere tüm kullanıcılara dijital erişim açısından, yaşlı bireylere ise dijital hizmetlerin kullanımı açısından eşit fırsatlar sunmalı.
Bu bağlamda web içeriği erişilebilirlik kılavuzları, dijital hizmetlere eşit erişimin sağlanmasında kritik bir rol oynuyor. Erişilebilir dijital içerik yalnızca teknik uyumu sağlamakla kalmıyor; toplumsal ve kullanıcı deneyimi açısından da kullanıcı deneyimini ve erişilebilirliği güçlendirerek kapsayıcı bir dijital ortam yaratıyor. Böylece tüm dijital platformlarda web standartlarına uyum sağlanarak sürdürülebilir dijital erişim mümkün oluyor.
Yasal düzenlemeler ve resmî belgeler
Kanunlar ve genelgeler
Erişilebilirlik alanında önemli düzenlemeler getiren Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 21 Haziran 2025 tarihli ve 32933 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu genelge, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'a uygun şekilde engelli bireylerin dijital erişimini güvence altına alıyor. Ayrıca 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında e-ticaret platformlarının erişilebilirliği zorunlu hâle getirildi. Böylece kanunlar ve genelgeler, dijital ortamda kapsayıcı ve eşit erişim ilkelerini hukuki bir zemine oturtuyor.
Düzenlemelerin kapsamı
Düzenlemeler hem kamu kurumlarını hem de özel sektör kuruluşlarını kapsayacak şekilde genişletildi. Özellikle e-ticaret platformları gibi dijital ticaret alanındaki hizmet sağlayıcıların erişilebilirlik standartlarına uyması gerekiyor. Bu kapsam, dijital dünyada kapsayıcılığın sağlanması ve tüm kullanıcıların eşit erişim haklarının korunması açısından kritik önem taşıyor.
İlgili kurumlar ve komisyonlar
Bakanlıklar ve kurumlar
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile diğer sosyal hizmet bakanlıkları, erişilebilirlik politikalarının geliştirilmesinden ve uygulanmasından sorumlu. Ayrıca Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, dijital altyapının ve erişilebilirlik standartlarının sağlanmasında etkin rol oynuyor. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüsleri de genelge kapsamında erişilebilirlik kurallarına uymakla yükümlü. Bu kapsamda özellikle elektronik haberleşme alanındaki hizmetler erişilebilirlik açısından yakından izleniyor.
Komisyonlar
Erişilebilirlik İzleme Komisyonu, dijital hizmetlerin ve web sitelerinin erişilebilirlik standartlarına uygunluğunu düzenli olarak denetlerken; Mobil Uygulama Erişilebilirlik İzleme Komisyonu mobil platformlardaki erişilebilirlik ölçütlerini takip ediyor. Ayrıca Mobil Uygulama Erişilebilirlik Danışma Komisyonu politika geliştirme ve yönlendirme sağlıyor; Mobil Uygulama Erişilebilirlik İnceleme Komisyonu ise uygulamaların teknik incelemesini yürütüyor. Bu komisyonlar, erişilebilirlik standartlarının etkin ve kapsamlı biçimde uygulanmasında kritik rol oynuyor.
Erişilebilirlik standartları, düzeyleri ve teknik değerlendirme
Standartlar ve düzeyler
WCAG 2.2 standardı, dijital içeriğin erişilebilirliğini sağlamak için uluslararası kabul görmüş güncel kılavuzdur. Bu standart kapsamında A düzeyi kontrol listesi temel erişilebilirlik ölçütlerini tanımlıyor ve tüm web sitelerinin en azından bu düzeye uyması gerekiyor.
A düzeyi erişilebilirlik kontrol listesi; görme, işitme ve motor beceri kısıtı olan kullanıcılar için web içeriğinin kullanılabilirliğini artırıyor. Böylece web içeriği A düzeyiyle standartlara uygun hâle getirilerek dijital hizmetlerde kapsayıcılık ve eşit erişim sağlanıyor.
Teknik inceleme ve değerlendirme süreçleri
Web sitelerinin ve mobil uygulamaların standartlara uygunluğunu güvence altına almak için erişilebilirliğin teknik olarak incelenmesi zorunlu. Özellikle mobil uygulamaların ve genel olarak uygulamaların erişilebilirliğinin teknik incelemesi, dijital içeriğin herkes için erişilebilir olmasını sağlıyor.
Bu kapsamda yürütülen dijital erişilebilirlik denetimleri, teknik değerlendirme süreçleriyle uyum tespiti ve iyileştirme önerileri sunuyor. Böylece dijital platformlardaki erişilebilirlik kalitesi sürekli izleniyor ve geliştiriliyor.
Erişilebilirlik logosu ve kullanım koşulları
Erişilebilirlik Logosu, dijital platformların erişilebilirlik standartlarına uygunluğunu gösteren resmî bir işaret. Süreci tamamlayıp erişilebilir olarak belgelendirilen siteler, erişilebilirlik logosu kullanım hakkıyla bu logoyu 2 yıl boyunca kullanabiliyor. Böylece erişilebilirliği sağlanmış web siteleri ve mobil uygulamalar kullanıcılara güven verirken dijital hizmetlerde şeffaflığı da artırıyor. Logo kullanım süresi dolduğunda değerlendirme süreci yeniden uygulanıyor.
Uyum süreçleri ve takvim
Kamu kurumlarının bir yıl, özel sektörün ise iki yıl içinde uyum sağlaması gerekiyor. Ayrıca web siteleri ve mobil uygulamaların iki yıl içinde erişilebilirlik standartlarına tam olarak uyması zorunlu. Bu süreç, mobil uygulamaların erişilebilirliğini izlemek üzere kurulan komisyonlar tarafından düzenli olarak takip ediliyor ve raporlanıyor.
Hizmet kapsamı ve uygulama alanları
Kamu kurumları dijital uyum kapsamına alınırken; özel sektör hizmet sağlayıcıları ve özellikle e-ticaret platformları da erişilebilirlik yükümlülüklerine tabi. Bunun yanında özel hastaneler, belediyeler ile belediye şirketleri, işletmeler ve bağlı meslek kuruluşları da bu düzenlemelerin kapsamında yer alıyor.
Hizmet sunan özel kuruluşlar, işletme belgeli A grubu acenteler ve Turizm Bakanlığı'ndan işletme belgeli A grubu acenteler de erişilebilirlik standartlarını karşılamakla yükümlü. Böylece geniş kapsamlı bir dijital erişilebilirlik sağlanıyor.
Sosyal ve toplumsal boyutlar
Dijital erişimde eşitliğin sağlanmasıyla toplumun tüm kesimlerinin sosyal hayata tam katılımı destekleniyor. Engelli ve yaşlı bireylere yönelik hizmetlerin genel çerçevesinde dijital erişilebilirlik temel haklar arasında yer alıyor ve bu alandaki düzenlemeler, engelli ve yaşlı bireyler için dijital erişim eşitliğini hedefliyor. Bu durum, dijital dünyada sosyal sorumluluğu somutlaştırarak kapsayıcı bir toplumun oluşmasına da katkı sağlıyor.
Dijital erişilebilirlik için neden WeAccess.Ai kullanmalıyım?
WeAccess.ai, mobil ve web platformlarınızdaki erişilebilirlik sorunlarını hızlı ve etkili biçimde tespit edip çözen yenilikçi bir çözüm. Kullanıcı dostu arayüzü ve gelişmiş yapay zekâ teknolojisi sayesinde engelli bireylerin dijital içeriğe erişimini iyileştiriyor; web sitelerinizin ve mobil uygulamalarınızın erişilebilirlik standartlarına uymasına yardımcı oluyor. Böylece WeAccess.ai ile dijital platformlarınız daha kapsayıcı, daha kullanıcı dostu ve yasal gerekliliklere tam uyumlu hâle geliyor.
Sıkça sorulan sorular
Mobil uygulamaların erişilebilirliğini sağlamak için hazırlanan, teknik ve kullanıcı odaklı ölçütler içeren bir kılavuzdur. Bu liste, uygulamaların tüm kullanıcılara uygun hâle gelmesini amaçlar.
Web içeriği erişilebilirlik kılavuzları, dijital içeriğin engelli ve yaşlı bireyler dâhil herkes için erişilebilir olmasını sağlamak amacıyla uyulması gereken standartları ve uygulamaları belirler.
Bu hizmetler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile sosyal hizmetler bakanlığı bünyesinde yürütülüyor ve erişilebilirlik süreçlerinin izlenmesi ile denetimi sağlanıyor.
Bilgi ve iletişimde eşitliğin sağlanması, dijital hizmetlere herkesin kolayca erişebilmesi ve toplumsal katılımın artması için gereklidir.
Web siteleri ve mobil uygulamalar, erişilebilirlik kontrol listelerine ve web içeriği erişilebilirlik kılavuzlarına uygun şekilde tasarlanarak tüm bireylerin bilgi ve iletişim hizmetlerine erişmesi sağlanıyor.
