Alternatif metin (alt metin), bir görselin HTML alt özniteliğinde tutulan yazılı betimlemesidir. Ekran okuyucu görseli göstermek yerine bu metni duyurur; görsel yüklenemezse tarayıcı onu ekranda gösterir. Bir altyazı ya da etiket değil, metin karşılığıdır.
Erişilebilirlik sözlüğü
Denetim raporlarında, VPAT'lerde ve WCAG uyum çalışmalarında geçen terimlerin sade dille açıklamaları.
15 terim listeleniyor
A harfi
B harfi
Bilişsel erişilebilirlik, dijital içeriğin; kişinin yol boyunca ne kadar şey hatırlaması, yorumlaması ya da kendi kafasında birleştirmesi gerektiğiyle engellenmeden algılayabileceği, anlayabileceği ve üzerine hareket edebileceği biçimde tasarlanmasıdır. Erişilebilirlik çalışmalarının çoğundan farklı olarak tek bir teknik çözümü nadiren vardır; ürünün tamamına yayılan sözcük seçimine, yapıya ve etkileşim tasarımına bağlıdır.
Braille alfabesi, görme engelli ya da az gören kişilerin kabartma nokta örüntüleri aracılığıyla dokunarak okumasını sağlayan bir yazı sistemidir — kâğıda yazıldığında 6 nokta, Braille ekranlarda 8 nokta kullanılır. 1821'de, kendisi de görme engelli olan Fransız öğretmen Louis Braille tarafından geliştirilmiştir.
E harfi
Ekran okuyucu, ekrandaki içeriği konuşmaya ya da Braille çıktısına çeviren ve ekranı göremeyen kişilerin bilgisayar, telefon veya web sitesi kullanabilmesini sağlayan yazılımdır. Sayfanın görsel görünümünü değil, altındaki yapıyı — başlıkları, bağlantıları, butonları, form alanlarını — okur ve tamamen klavyeyle, mobilde ise dokunma hareketleriyle kullanılır.
Erişilebilirlik Uygunluk Raporu
Erişilebilirlik Uygunluk Raporu (ACR), belirli bir ürünün belirli bir sürümünün WCAG gibi tanımlı bir erişilebilirlik standardı karşısında nerede durduğunu kayda geçiren belgedir. Genellikle VPAT şablonu üzerine kurulan, ölçüt ölçüt hazırlanmış bir kayıttır ve ürünün hangi gereksinimleri karşıladığını, kısmen karşıladığını ya da hiç karşılamadığını gösterir.
I harfi
İşitme engeli, kişinin sesi algılama ya da işleme becerisindeki her türlü azalmayı kapsar; gürültülü ortamlarda konuşmayı takip etmekte zorlanmaktan, kullanılabilir işitmenin hiç kalmadığı ileri derecede sağırlığa kadar uzanır. Dijital ürünler bilgiyi yalnızca sesle ilettiklerinde engel üretir — yalnızca sesli uyarılar, altyazısız video, yalnızca telefonla verilen destek gibi. Erişilebilir tasarım bu kanalların her biri için görsel ya da metin karşılığı kurar.
K harfi
Kapalı altyazı, videonun ses kanalıyla eşzamanlanmış metindir; izleyicinin yalnızca sese dayanmak yerine söyleneni ve duyulanı okumasını sağlar. Diyaloğu, konuşmacı değişimlerini ve ses efektlerini içerir; açık altyazıdan farkı ise görüntülenip görüntülenmeyeceğine izleyicinin karar vermesidir.
Klavyeyle gezinme, bir web sitesinde yalnızca klavye kullanarak — fare, dokunmatik ekran ya da izleme yüzeyi olmadan — dolaşabilme ve her bölümünü çalıştırabilme yetisidir. Yerel HTML öğeleri bunu kendiliğinden destekler; özel olarak kurulmuş bileşenlerin ise bilerek yeniden uygulaması gerekir ve klavye erişilebilirliği hatalarının çoğu buradan doğar.
M harfi
Motor engel; kasları denetleme, koordine etme ya da hareket ettirme becerisindeki azalmadır ve kavrama, basma, yazma veya sabit bir konumu koruma gibi eylemleri etkiler. Dijital bağlamda kişinin fareyi, dokunmatik ekranı ya da klavyeyi ne kadar hassas, hızlı ve tutarlı kullanabildiğini değiştirir; erişilebilir tasarımın tek bir çözüm yerine hedef boyutuna, klavyeyle kullanılabilirliğe ve hata affeden etkileşim kalıplarına odaklanmasının nedeni budur.
O harfi
Okunabilirlik; cümle yapısına, sözcük seçimine ve bilginin sayfada nasıl düzenlendiğine bağlı olarak bir okurun yazılı metni ilk okuyuşta ne kadar kolay takip edebildiğini ölçer. Yüksek okunabilirlik, okurun geri dönüp yeniden okumadan, normal okuma hızıyla metin içinde ilerlemesi demektir.
R harfi
Renk kontrastı, yan yana duran iki renk arasındaki parlaklık farkıdır — çoğu zaman metin ile arka planı arasındaki fark. 1:1 (hiç kontrast yok) ile 21:1 (beyaz üzerine saf siyah) arasında bir oran olarak ölçülür. WCAG, metnin ve arayüz öğelerinin okunaklı kalması için belirli asgari oranlar tanımlar; AA düzeyinde normal metin için yaygın eşik 4,5:1'dir.
Renk körlüğü, kişinin belirli renkleri algılama ve ayırt etme biçimini etkileyen bir görme durumudur. Genellikle gözdeki koni hücrelerinin belirli renkleri doğru algılamamasından kaynaklanır ve bazı renk bileşimlerini birbirinden ayırmayı zorlaştırır.
S harfi
Sağırlık, sesleri duyma becerisinin kısmen ya da tamamen yitirilmesidir ve hafif veya orta düzey işitme kaybına kıyasla daha ileri bir işitme kaybı biçimi sayılır. Dış kulağı, orta kulağı, iç kulağı ya da ses sinyallerini beyne taşıyan işitme yollarını etkileyen sorunlardan kaynaklanır; iletişimi, eğitimi, istihdamı ve günlük etkinlikleri etkileyebilir.
W harfi
WCAG (Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu), web içeriğinin engelli kişiler tarafından kullanılabilir olmasını sağlayan W3C teknik standardıdır. A, AA ve AAA olmak üzere üç uyum düzeyine yayılan test edilebilir başarı ölçütlerinden oluşur; güncel sürüm WCAG 2.2'de AA düzeyi çoğu kurum için pratik uyum hedefidir.
Y harfi
Yardımcı teknoloji; kişinin bedeninin ya da duyularının desteksiz yapamadığı bir şeyi yapmasına imkân veren her türlü cihaz, yazılım veya ekipmandır — ekranı okumak, bir konuşmayı duymak, mesaj yazmak ya da bir odada hareket etmek gibi. Görevin kendisini değil, göreve ulaşma yolunu değiştirir; dijital erişilebilirlik çalışmasının merkezinde durmasının nedeni de budur.
Web sitenizdeki erişilebilirlik sorunlarını bulun.
Hızlı bir erişilebilirlik kontrolü yapın ve sitenizdeki olası engelleri keşfedin. Otomatik tarama tüm sorunları tespit edemez.
Erişilebilirlik puanı otomatik test sonuçlarına dayanır. Puan, WCAG veya mevzuat uyumluluğu beyanı değildir. Kapsamlı değerlendirme için manuel test gerekir.
