| DDA 1992 | Dijital ürün ve hizmetlerde engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklayan federal yasa |
|---|---|
| WCAG 2.2 AA | AHRC'nin önerdiği asgari erişilebilirlik düzeyi |
| Nisan 2025 | AHRC'nin dijital ürün ve hizmetlere eşit erişim kılavuzunu yayımladığı tarih |
| 5,5 milyon | Engelli Avustralyalı — 2022'de nüfusun %21,4'ü |
Avustralya'nın erişilebilirlik hukuku çerçevesi
Avustralya'da dijital erişilebilirliği üç düzenleme şekillendiriyor. DDA yasal yükümlülüğü belirliyor. AHRC Kılavuzu bu yükümlülüğün nasıl karşılanacağını açıklıyor. Dijital Deneyim Politikası ise federal devlet hizmetleri için bağlayıcı kurallar ekliyor.
Engelliliğe Dayalı Ayrımcılık Yasası 1992
Mal ve hizmetlerde, istihdamda, eğitimde ve daha birçok alanda engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklayan federal yasa.
AHRC Kılavuzu (2025)
Dijital ürün ve hizmetlere eşit erişim kılavuzu. DDA'nın 67(1)(k) maddesi uyarınca yayımlandı.
Dijital Deneyim Politikası
Federal kurumlar için DTA politikası. 1 Ocak 2025'ten itibaren yürürlükte; standartları kademeli olarak uygulanıyor.
DDA'nın dijital hizmetler için gerektirdikleri
DDA web sitelerini adıyla anmıyor. 24. madde, ücretli ya da ücretsiz mal, hizmet veya olanak sunarken ayrımcılık yapmayı hukuka aykırı kılıyor. Web siteleri, uygulamalar ve çevrimiçi içerik bu kuralın kapsamına giriyor.
Hizmeti reddetmek
Bir kişinin engelliliği nedeniyle mal veya hizmete erişimini engellemek.
Eşit olmayan koşullar
Engelli bir kişiye farklı koşullar veya şartlar sunmak.
Eşit olmayan sunum
Hizmeti, engelli kişiyi dezavantajlı duruma düşüren bir biçimde sunmak.
Maguire v SOCOG: web sitesi alanındaki emsal dava
2000 yılında görme engelli kullanıcı Bruce Maguire, Sidney Olimpiyatları web sitesine ilişkin şikâyette bulundu. İnsan Hakları ve Fırsat Eşitliği Komisyonu, web sitesinin DDA'yı ihlal ederek kendisine karşı ayrımcılık yaptığına hükmetti. Karar ayrıca WCAG'ın DDA kapsamında bir erişilebilirlik standardı olarak ilgili olduğunu kabul etti.
Teknik standartlar: WCAG 2.2 ve AS EN 301 549
AHRC, ayrımcılığı asgariye indirmek için WCAG 2.2 AA düzeyini veya üstünü öneriyor. Kılavuzun kendisi hukuken bağlayıcı değil. AS EN 301 549:2024 ise EN 301 549:2021 (V3.2.1) standardını benimsiyor ve web'in ötesinde BİT ürün ve hizmetlerini kapsıyor.
- WCAG 2.2 AA düzeyi
- AS EN 301 549:2024
- POUR ilkeleri
2025 Kılavuzu web sitelerinin ötesine geçiyor. Mobil uygulamaları, sosyal medyayı, yapay zekâyı, biyometrik teknolojileri ve kiosk gibi self servis cihazları da kapsıyor.
Federal devlet hizmetlerine ilişkin kurallar
Dijital Dönüşüm Ajansı'nın (DTA) Dijital Deneyim Politikası 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girdi. Avustralya Hükümeti kurumlarına uygulanıyor. Dört standardının her birinin kendi uygulama ve yürürlük tarihleri var.
- Güncel WCAG sürümüne atıf yapan Dijital Hizmet Standardı, sürüm 2.
- Hiçbir kullanıcı grubunun dışarıda kalmamasını sağlayan Dijital Kapsayıcılık Standardı.
- Kolay bulunabilirlik ve erişim için Dijital Erişim Standardı.
- İzleme ve raporlama için Dijital Performans Standardı.
Aşırı külfet savunması
Bir kuruluş, ayrımcılıktan kaçınmanın kendisine aşırı külfet yükleyeceğini ileri sürebilir. DDA'nın 11. maddesi dikkate alınacak ölçütleri sıralıyor. Bunlar arasında ilgili kişiler açısından yarar ve zararlar, kuruluşun mali durumu ve tahmini maliyetler yer alıyor. Maguire davasında Komisyon bu savunmayı reddetti.
Yaptırım ve telafi yolları
DDA'da sabit bir ceza cetveli yok. Yaptırım süreci bireysel şikâyetle başlıyor. AHRC bir mahkeme değil ve ayrımcılık yapıldığına hükmedemiyor.
| Yaptırım ve telafi yolları | Aşama | Ne oluyor |
|---|---|---|
| 1 | AHRC'ye şikâyet | Engelli bir kişi, erişilebilir olmayan bir hizmetle ilgili şikâyette bulunur. |
| 2 | İnceleme ve uzlaştırma | AHRC kuruluşla iletişime geçer ve tarafları sorunu çözmeye davet eder. Sonuç; düzeltme, özür veya eğitim olabilir. |
| 3 | Dava süreci | Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa şikâyetçi konuyu federal mahkemelere taşıyabilir. |
| 4 | Mahkeme kararları | Mahkeme tazminata hükmedebilir, düzeltme emri verebilir ve ihtiyati tedbir uygulayabilir. |
Kaynak
- Engelliliğe Dayalı Ayrımcılık Yasası 1992 (Cth), Federal Mevzuat Sicili
- AHRC, Dijital ürün ve hizmetlere eşit erişim kılavuzu
- AHRC Kılavuzu, Bölüm 3: Dijital erişilebilirlik standartları ve kılavuzları
- AHRC, Engelliliğe Dayalı Ayrımcılık Yasası kapsamındaki şikâyetler
- DTA, Dijital Deneyim Politikası ve standartlar setindeki güncellemeler
- Maguire v Sydney Organising Committee for the Olympic Games (No 2) [2000] HREOCA 31
- Standards Australia, AS EN 301 549:2024
- Avustralya İstatistik Bürosu, Disability, Ageing and Carers, Australia: Summary of Findings, 2022 (4 Temmuz 2024'te yayımlandı)
