Brezilya Dijital Erişilebilirlik Yasaları

Brezilya'da dijital erişilebilirliğin yasal çerçevesi

Brezilya'da dijital erişilebilirlik üç katmana dayanıyor. LBI yasal yükümlülüğü getiriyor. ABNT standartları teknik gereksinimleri belirliyor. eMAG ise federal hükümet sitelerine yol gösteriyor.

Yasa: Brezilya Kapsayıcılık Yasası

Engelli Bireyler Statüsü olarak da bilinen 13.146/2015 sayılı Kanun.

Teknik standart: ABNT NBR 17225 ve NBR 17060

Web içeriği ve uygulamaları ile mobil uygulamalar için gereksinimler.

Federal hükümet: eMAG 3.1

SISP sitelerinde zorunlu olan E-Devlet Erişilebilirlik Modeli.

LBI'nin 63. maddesi ne diyor?

63. madde, ülkede merkezi ya da ticari temsilciliği bulunan şirketlerin ve kamu kurumlarının işlettiği web sitelerinde erişilebilirliği zorunlu kılıyor. Erişilebilirlik, uluslararası kabul görmüş en iyi uygulamalara ve yönergelere uygun olmalı. Yasa WCAG'ı adıyla anmıyor.

• Brezilya'da merkezi ya da ticari temsilciliği bulunan şirketler.
• Her düzeydeki kamu kurumları.
• § 1 uyarınca sitelerde belirgin biçimde gösterilen erişilebilirlik sembolü.
• Federal kamu kaynağı alan topluluk telemerkezleri ve internet kafeler erişilebilir donanım ve tesislere sahip olmalı (§ 2).
• Bu mekânlardaki bilgisayarların en az %10'u görme engelliler için erişilebilirlik özelliklerine sahip olmalı. Hesaplama birden az çıkarsa en az bir cihaz bulunmalı (§ 3).

LBI'deki diğer dijital yükümlülükler

LBI e-ticaret, reklam ve belgeleri de düzenliyor. Bu kurallar 63. maddeyi tamamlıyor.

• Çevrim içi satış kanalları ve reklamlar, ortamın elverdiği ölçüde 67. maddede sayılan erişilebilirlik özelliklerini sunmalı. Bunlar arasında kapalı altyazı, Libras tercüman penceresi ve sesli betimleme var (md. 69, § 1).
• Faturalar, ödeme belgeleri ve hesap dökümleri talep üzerine erişilebilir biçimde verilmeli (md. 62).
• Kitaplar ve yayınlar: md. 68, § 2, ekran okuyucular ve diğer yardımcı teknolojilerce tanınabilen dijital dosyaları erişilebilir sayıyor. Bu dosyalar sentetik sesle okuma, karakter büyütme ve farklı kontrast seçeneklerine olanak tanıyor.
• Tüketici bilgileri: md. 69, çevrim içi ortam dahil olmak üzere ürün ve hizmetlerle ilgili doğru ve açık bilgi sunulmasını düzenliyor. Bu; miktar, kalite, özellikler, içerik, fiyat ve engelli tüketiciler için riskleri kapsıyor.

Dijital engeller ve ayrımcılık

LBI, iletişim ve bilgiye erişimdeki engelleri tanımlıyor. Bunlar, iletişim ve bilgi teknolojisi sistemleri üzerinden mesaj almayı zorlaştıran engellerdir. Yasa, makul düzenlemelerin ve yardımcı teknolojilerin reddedilmesini de ayrımcılık sayıyor.

ABNT NBR 17225: web içeriği ve uygulamaları

ABNT NBR 17225 Mart 2025'te yayımlandı. WCAG 2.2'ye dayanıyor ve 96 gereksinim ile 50 öneri içeriyor. Standart iki uygunluk türü tanımlıyor.

Standart uygunluk: tüm gereksinimler

WCAG 2.2 AA düzeyiyle uyumlu.

Tam uygunluk: gereksinimler ve öneriler

AAA düzeyine bağlı önerileri de kapsıyor.

ABNT standartları teknik belgelerdir. NBR 17225'in kendi metni, teknik düzenlemelerden sorumlu kurumların gereksinimlerin zorunlu olacağı tarihleri belirleyebileceğini belirtiyor.

ABNT NBR 17060: mobil uygulamalar

ABNT NBR 17060, 26 Ekim 2022'de yayımlandı. Yerel uygulamalar, web uygulamaları ve hibrit uygulamalar için geçerli. Standart, WCAG'a dayanan 54 gereksinim ve öneri içeriyor.

Gereksinimler dört başlık altında toplanıyor:

• Algılama ve anlama
• Kontrol ve etkileşim
• Medya
• Kodlama

eMAG: federal hükümet sitelerinde erişilebilirlik

7 Mayıs 2007 tarihli 3 sayılı Yönetmelik (Portaria), eMAG'ı SISP kapsamında kurumsallaştırdı. Bu sisteme dahil kurum ve kuruluşlar için uygulanması zorunlu hâle geldi. Eyalet, belediye ve federal bölge yönetimleri ile özel kuruluşlar için yönetmelik gönüllü katılımı öngördü. Güncel sürüm, Nisan 2014 tarihli 3.1.

Denetim ve hukuki sorumluluk

LBI, 63. maddenin tek başına ihlali için özel bir idari para cezası öngörmüyor. Ancak erişilebilirlik eksikliği, olayın koşullarına ve uygulanacak mevzuata göre yargısal sorumluluğa ve başka hukuki sonuçlara yol açabiliyor.

• Kamu davası (ação civil pública). Savcılık, Kamu Avukatlığı (Defensoria Pública), kamu kurumları ve en az bir yıldır kurulu dernekler tarafından açılabilir (7.853/1989 sayılı Kanun, md. 3).
• Ayrımcılık suçu. LBI, engellilik nedeniyle ayrımcılık yapanı, buna yönlendireni ya da kışkırtanı 1 ila 3 yıl hapis ve para cezasıyla cezalandırıyor (md. 88). Bir sitenin teknik erişilebilirlik eksikliği tek başına bu suçu oluşturmaz.
• Bildirim yükümlülüğü. Herkes, engelli bir bireyin haklarının ihlal edildiğini yetkili makama bildirmekle yükümlü (md. 7).